W nawiązaniu do zamieszczonego wcześniej na stronie artykułu pt. “Światowe tendencje w 2019 r.”, opracowanego na bazie raportu stratfor.com, istotne znaczenie dla bezpieczeństwa Polski mają zawarte w raporcie prognozy dotyczące Rosji.

Rozbudowa potencjału wojskowego i wyścig zbrojeń

“Decyzja USA o wycofaniu się z “Układ o całkowitej likwidacji pocisków rakietowych pośredniego zasięgu” (Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty (INF)) zintensyfikuje w 2019 roku trwające przebazowanie sił Stanów Zjednoczonych i Rosji, szczególnie do rejonu europejskiego pogranicza. Polska, Rumunia i kraje bałtyckie będą najbardziej skłonne do przyjęcia dodatkowych środków USA, choć minie jeszcze rok, zanim Stany Zjednoczone rozmieszczą pociski średniego zasięgu w regionie. Ze swojej strony Rosja zwiększy swoją obecność wojskową i aktywa w Kaliningradzie, Zachodniej Rosji, na Krymie i Morzu Czarnym.

Negocjacje między Waszyngtonem a polskim rządem dotyczące budowy w kraju stałej bazy wojskowej USA będą postępowały naprzód, chociaż budowa prawdopodobnie nie zacznie się w 2019 roku. Poza ostentacyjnym pokazem siły militarnej, Rosja fizycznie wzmocni również swoją obecność wojskową na byłych sowieckich peryferiach, w tym zwiększy swoje wysiłki na rzecz rozbudowy obecności wojskowej i odpowiedniej infrastruktury na Białorusi, w tym otwarcia bazy lotniczej. Kolejny front w trwającym konflikcie między Ukrainą a Rosją będzie się nadal rozwijał na Morzu Azowskim. Oba kraje będą rozbudowywały swój potencjał morski, a Stany Zjednoczone będą udzielały wsparcia Ukrainie w zakresie bezpieczeństwa. Wycofanie się USA z INF wywiera presję na inne ustalenia dotyczące kontroli zbrojeń, ale nie spowoduje pełnego zerwania podpisanego w 2010 roku porozumienia między Rosją a Stanami Zjednoczonymi w sprawie redukcji i ograniczenia ilości strategicznej broni ofensywnej (New Strategic Arms Reduction Treaty (New START)).

Intensyfikacja wojny hybrydowej w Europie i krajach post-sowieckich

Rosja będzie energicznie realizować kampanię wojny hybrydowej przeciwko krajom zachodnim i wspieranym przez Zachód, ingerując w ich politykę narodową, szerząc propagandę i podejmując cyberataki oraz tajne operacje w celu podważenia jedności Unii Europejskiej i NATO. Wybory parlamentarne w UE, w maju, dadzą Rosji możliwość wspierania partii skrajnych i antyrządowych w całej Europie. Rosja będzie również atakować państwa bałkańskie, zwłaszcza Serbię, Macedonię i Czarnogórę, łącząc polityczną ingerencję, taktykę dezinformacji i ekonomiczne “osłodzenie”, w celu powsrzymania ich wysiłków na rzecz integracji z UE. Rosja będzie najskuteczniejsza w swoich hybrydowych wysiłkach wojennych w Mołdawii, gdzie wybory parlamentarne w lutym zapewne przyniosą polityczne korzyści dla partii socjalistycznej. Rezultat ten skłoniłby Mołdawię do pogłębienia stanowiska pro-rosyjskiego, jednocześnie zamrażając – o ile nie odwracając – jej wysiłki na rzecz integracji z Unią Europejską.

Zachód będzie przeciwdziałać rosyjskiej hybrydowej taktyce, zwiększając nacisk na sankcje, przy jednoczesnej intensyfikacji i koordynacji w realizowaniu strategii cyberbezpieczeństwa i kontrpropagandy.

Można się spodziewać, że Stany Zjednoczone będą nakładać sankcje na kolejnych rosyjskich urzędników i podmioty oraz odcinać kanały handlowe i być może osłabiać stosunki dyplomatyczne. Kongres USA mógłby wywrzeć presję na Biały Dom, by podjął bardziej radykalną opcję celowania w rosyjskie papiery skarbowe lub zakaz transakcji dolarowych z największymi bankami państwowymi. Sankcje wobec Rosji będą bardziej kontrowersyjną kwestią w Unii Europejskiej, ale UE utrzyma je przez cały rok. Starania Rosji mające na celu odizolowanie się od sankcji poprzez budowanie rezerw walutowych i funduszy majątkowych, dywersyfikację powiązań handlowych oraz obniżenie ryzyka i uzależnienia od transakcji dolarowych pozwolą jej uniknąć poważnego kryzysu gospodarczego w 2019 roku. W związku z tym, że Stany Zjednoczone zwiększają wsparcie na rzecz bezpieczeństwa państw pro-zachodnich, takich jak Ukraina i Gruzja, Waszyngton będzie również osłabiał wpływy Rosji w państwach położonych bliżej “moskiewskiej orbity”, takich jak Armenia i Uzbekistan.

Rzucenie wyzwania światowej hegemonii USA

Rosja będzie dążyć do poszerzenia więzów i zaangażowania na całym świecie, w celu podważenia zachodniej hegemonii i zakwestionowania światowego porządku USA. Głównym celem działań Rosji będą Chiny, których interesy w konfrontacji z Waszyngtonem w ramach wielkiej rywalizacji o władzę będą zgodne z jej własnymi. Rosja i Chiny w tym roku rozbudują swoje powiązania gospodarcze i energetyczne, a Pekin zwiększy również swoje inwestycje dotyczące budowy fabryk, rurociągów, dróg, kolei i innych projektów infrastrukturalnych w Rosji, szczególnie na Dalekim Wschodzie. Kraje te wzmocnią także więzy wojskowe, co prawdopodobnie zwiększy rozmiar i zakres wspólnych ćwiczeń wojskowych zarówno dwustronnych, jak i wielostronnych.

Moskwa i Pekin będą kontynuowały handel bronią pomimo prawdopodobnych sankcji ze strony Stanów Zjednoczonych i ich rywalizacji o te same rynki zbrojeniowe.

W innych częściach Azji Rosja będzie dążyć do zacieśnienia stosunków gospodarczych z Japonią, choć ich długotrwały spór terytorialny dotyczący Wysp Kurylskich ograniczy możliwość znaczniejszej ekspansji w relacjach. Rosja będzie wspomagać wsparcie polityczne i gospodarcze dla Korei Północnej – w tym forsowanie między-koreańskich projektów infrastrukturalnych – jednocześnie opierając się i omijając sankcje USA przeciwko Pjongjangowi.

Na Bliskim Wschodzie Rosja utrzyma militarne poparcie dla prezydenta Syrii Baszara al-Asada i zwiększy więzi z Iranem jako źródłem dźwigni przeciwko Stanom Zjednoczonym.

Rosyjskie wyzwania wewnętrzne

Niepopularne reformy gospodarcze, takie jak podwyższenie rosyjskiego wieku emerytalnego i podatek od wartości dodanej, będą generować protesty krajowe, pobudzane przez opozycję. Kreml zareaguje na demonstracje mieszanką represji, zmian politycznych i selektywnych ustępstw wobec publicznych żądań. Dominująca pozycja partii Jedna Rosja zmniejszy się z uwagi na rywalizację o fotele gubernatorskie i parlamentarne w regionalnych wyborach (we wrześniu) przyjaznych Kremlowi (systemowych) partii opozycyjnych, takich jak komuniści, Liberalno-Demokratyczna Partia Rosji i Sprawiedliwa Rosja.

Rosja może spodziewać się w 2019 r. ciągłych wewnętrznych zawirowań, ale partie polityczne przeciwne władzy prezydenta Władimira Putina będą walczyć o sprostanie poważnym wyzwaniom.Partie opozycyjne zacieśnią współpracę, aby stworzyć silniejsze wyzwanie dla Jednej Rosji. Jeśli chodzi o struktury bezpieczeństwa, Rosja dokona zmian w kierownictwie wywiadu wojskowego GRU po serii kontrowersyjnych operacji za granicą i rozproszy część zadań i aktywów tej organizacji między inne organy bezpieczeństwa, w szczególności Federalną Służbę Bezpieczeństwa (FSB) i Służbę Wywiadu Zagranicznego (SVR)”.

Komentarz

Istnieją przesłanki, które mogą świadczyć o powolnym odbudowywaniu przez Rosję pozycji w krajach peryferyjnych byłego ZSRR, również w rejonie graniczącym z Polską. Zwiększenie rosyjskiej obecności wojskowej na Białorusi to odpowiedź na budowę amerykańskiej bazy w Polsce. Ale świadczy to również o umacnianiu moskiewskich wpływów w kręgach białoruskiego establishmentu, który krytycznie odnosił się do rosyjskiej aneksji Krymu i wspierania separatystów. Z drugiej strony takie posunięcie i prawdopodobne zwiększenie po wyborach wpływów rosyjskich w Mołdawii będą miały niekorzystny wpływ na sytuację Ukrainy. Nie można również wykluczyć w dalszej perspektywie powielenia w Mołdawii rosyjskich działań związanych z obecnością wojskową. Do tego dochodzi niejednoznaczny stosunek węgierskiego przywódcy do Rosji. W takiej sytuacji znacznemu zwężeniu może ulec “korytarz” prowadzący do państw wspierających Ukrainę wraz z negatywnymi implikacjami politycznymi, gospodarczymi i w zakresie bezpieczeństwa.

Zobacz również

INTEGRACJA I ROZWÓJ SYSTEMU CYBERBEZPIECZEŃSTWA RESORTU OBRONY NARODOWEJ CYBER.MIL.PL

We wtorek, 5 lutego 2019r. w Klubie Wojskowej