Na amerykańskim portalu analitycznym stratfor.com opublikowano raport “2019 Annual Forecast” stanowiący prognozę rozwoju sytuacji w skali globalnej w 2019 roku, która stanowi logiczną konsekwencje tego, co wydarzyło się w minionym roku.

W niniejszym artykule przedstawione zostały wybrane fragmenty raportu. Zasadniczą tezą wyjściową jest “narastanie współzawodnictwa” w obrębie wielkich mocarstw. Stany Zjednoczone będą eskalować strategiczną ofensywę przeciwko Chinom poprzez taryfy, sankcje, regulacje prawne związane z nowymi technologiami, silniejsze poparcie dla Tajwanu i bardziej asertywną postawę na Morzu Południowochińskim. Równocześnie wygasłe porozumienia dotyczące redukcji spowodują przyspieszenie wyścigu zbrojeń pomiędzy Stanami Zjednoczonymi, Rosją i Chinami. Chłodny klimat geopolityczny stworzy strategiczne możliwości dla bardziej wrażliwych lokalnych potęg pogranicza, takich jak Polska i Tajwan, ale również stworzy ogromne bóle głowy dla średnich mocarstw próbujących znaleźć neutralną podstawę, takich jak Turcja, Indie i Wietnam.

Negatywne tendencje w obszarze bezpieczeństwa będą generowały zwiększone ryzyko geopolityczne dla biznesu. Odwołując się do zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego, w celu stworzenia mocniejszych barier dla chińskich inwestycji, Stany Zjednoczone będą opierały swoje działania na Europie, Japonii, Australii, Kanadzie, Korei Południowej i Tajwanie. Wpłynie to na prace badawcze i handel w obszarach strategicznych, począwszy od sztucznej inteligencji, a skończywszy na wdrażaniu od 2019 r. sieci 5G (technologia mobilna piątej generacji – standard sieci komórkowej z prędkością przesyłania danych od 10 do 100 Gb/s, opóźnienia sięgające maksymalnie kilku milisekund oraz odporny na spadki wydajności związane z dużą liczbą użytkowników korzystających z sieci w tym samym czasie). Potrzeba Chin w nadrabianiu zaległości w krytycznych obszarach, takich jak lotnictwo i zaawansowany rozwój półprzewodników, tylko zwiększy cyber-zagrożenia dla korporacji i wymusi generalnie bardziej ofensywną politykę USA w cyberprzestrzeni. Ponadto, korporacje będą musiały zmagać się z zakłóceniami w łańcuchu dostaw oraz surowszymi grzywnami i procesami sądowymi w związku z naruszaniem bezpieczeństwa danych. Chociaż dodatkowe taryfy amerykańskie na Chiny przyczynią się do niepewności handlowej, ogólny wpływ na globalną gospodarkę wynikający z polityki handlowej Białego Domu w 2019 r. będzie stosunkowo niewielki.

Nowa, niewygodna światowa rzeczywistość

Ponad rok temu Stratfor zauważył, że nasilająca się konkurencja między Stanami Zjednoczonymi, Chinami i Rosją wyłoni się jako cecha definiująca system międzynarodowy, stwarzając problem dla średnich mocarstw uwikłanych w tą wielką rywalizację o władzę. Nie trzeba było długo czekać na wojny handlowe, cyberataki, zmiany strategii obronnych i wyścig zbrojeń, aby przekonać świat, że jest to nowa i niewygodna globalna rzeczywistość.

Wielkie współzawodnictwo energetyczne ma się dopiero nasilać w 2019 roku. Biały Dom podwoi wysiłki na rzecz osłabienia rozwoju Chin w wielu strategicznych dziedzinach. Pekin przyjmie po drodze kilka ciosów, ale Chiny wciąż mają środki i większą niż kiedykolwiek motywację, aby przyspieszyć realizację swojego harmonogramu i wysiłki na rzecz osiągnięcia parytetu ze Stanami Zjednoczonymi. I chociaż nie ma miłości między Chinami, a Rosją, potencjał do ściślejszej współpracy w 2019 roku prawdopodobnie przezwycięży tarcia w ich niespokojnym partnerstwie.

Nadchodzący rok ujawni ograniczenia, którym Stany Zjednoczone muszą stawić czoła, aby zarówno odizolować Chiny w ramach ściśle powiązanych łańcuchów dostaw, jak i nawet najbardziej niezawodnych sojuszników USA, zakleszczonych pomiędzy utrzymywaniem ścisłych stosunków bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi i rosnącą potrzebą rozszerzenia ich ekonomicznej pozycji w relacjach z Chinami. Ta globalna dynamika stworzy ogromny ból głowy dla średnich mocarstw i firm światowych próbujących nawigować w tym skomplikowanym krajobrazie. Pomimo tego, że główne europejskie mocarstwa będą próbowały potwierdzić suwerenność UE w skali globalnej, to w celu uniknięcia dodatkowych obrażeń, pozostaną reaktywne na to globalne współzawodnictwo. Z kolei dla tych regionalnych mocarstw, które leżą wzdłuż pogranicza, od Polski po Turcję i Tajwan, napięty klimat geopolityczny przełoży się w niektórych przypadkach na strategiczne szanse wzmocnienia sojuszy bezpieczeństwa i uzyskania szczególnych korzyści ekonomicznych od potężnych petentów.

Rząd Włoch będzie największym zagrożeniem dla strefy euro w 2019 r., ponieważ wzrosną obawy o rosnące zadłużenie kraju i delikatny sektor bankowy. Rynki finansowe i niebezpiecznie szerokie “spready” w obligacjach, a nie groźby z Brukseli okażą się największym rzymskim podmiotem dyscyplinującym. Bruksela będzie jednocześnie działać na rzecz uniknięcia scenariusza Brexitu bez umowy ze Zjednoczonym Królestwem, ale brytyjskie weto parlamentarne pozostaje największą przeszkodą w jego uporządkowanym wyjściu z Unii Europejskiej.

Po wprowadzeniu dalekosiężnych wtórnych sankcji Stany Zjednoczone będą kontynuowały kampanię zmierzającą do izolacji Iranu w regionie i osłabienia kraju od wewnątrz. To zwiększy tarcia między Waszyngtonem a Teheranem i zmniejszy już i tak niewielkie prawdopodobieństwo konstruktywnych negocjacji. Wspólna agenda przeciwna Iranowi pomoże ocieplić strategiczne więzy na wysokim szczeblu między Stanami Zjednoczonymi i Arabią Saudyjską, pomimo zamieszania wewnątrz rodziny królewskiej i reakcji obcych rządów związanych z przywództwem saudyjskiego księcia Muhammada ibn Salmana.

Arabia Saudyjska i Rosja będą ostrożnie zarządzać wydobyciem ropy naftowej, aby nie dopuścić do spadku cen, monitorując skutki wywozu ropy z Iranu. Istnieje również potencjał do wzrostu produkcji w Iraku i Libii oraz znacznego złagodzenia w ciągu roku ograniczeń eksportowych w Stanach Zjednoczonych. W 2019 roku przewiduje się wstrząs na globalnych rynkach płynnego gazu ziemnego z chwilą gdy Stany Zjednoczone staną się jednym z trzech największych eksporterów LNG na świecie.

Wielka rywalizacja o władzę między Stanami Zjednoczonymi, Chinami i Rosją przyspieszy wyścig zbrojeń i zwiększy konkurencję w cyberprzestrzeni. Jeżeli istniejące podziały w systemie międzynarodowym pogłębią się, to globalne panowanie, na tle tych powstających zagrożeń, okaże się nieosiągalne.

Wezwanie głównych mocarstw do opracowania globalnych norm dla cyberprzestrzeni będzie stawało się coraz bardziej naglące, ale konsensus i egzekwowanie dla każdego takiego programu pozostaną nieosiągalne, biorąc pod uwagę bardzo rozbieżne stanowiska w Stanach Zjednoczonych, Europie, Rosji i Chinach dotyczące priorytetów i metod potrzebnych do zarządzania cyberprzestrzenią.

Pomimo tego, że Stany Zjednoczone będą eskalowały strategiczną ofensywę przeciwko Chinom z wprowadzeniem dodatkowych taryf i regulacji prawnych, sankcji, zwiększonego poparcia dla Tajwanu i wyzwań morskich na Morzu Południowochińskim, Pekin polegając na swojej potężnej ekonomicznej dźwigni, będzie dążył do utrącenia sojuszy zawartych przez USA.

Destrukcyjne technologie i zerwane traktaty doprowadzą w nadchodzących latach do przekształceń w arsenałach wojskowych mocarstw

Szybki rozwój destrukcyjnych technologii zbrojeniowych w połączeniu ze stałym pogarszaniem się realizacji zawartych porozumień w zakresie redukcji zbrojeń przyspieszy na dużą skalę wyścig zbrojeń pomiędzy Stanami Zjednoczonymi, Rosją i Chinami. Prawdopodobne rychłe wycofanie się Waszyngtonu z “Układu o całkowitej likwidacji pocisków rakietowych pośredniego zasięgu” (INF) i pogorszenie się klimatu do negocjacji nad nowym traktatem o redukcji zbrojeń strategicznych (New START) pogłębią podziały. W tym czasie zachodnie mocarstwa starają się uniknąć uwikłania w wyścig zbrojeń, natomiast państwa na pierwszej linii z Rosją, jak Polska, państwa bałtyckie i potencjalnie Rumunia, zgłaszają gotowość do pozyskiwania uzbrojenia z amerykańskich zasobów wojskowych. Stany Zjednoczone uwolnią się od ograniczeń traktatowych związanych z tworzeniem potężnego arsenału, aby rzucić wyzwanie Chinom. W tym czasie Pekin będzie unikał wchodzenia w strategiczne porozumienia dotyczące redukcji zbrojeń i będzie energicznie kontynuował przygotowania do realizacji swoich własnych celów na Zachodnim Pacyfiku.

Potencjalne kontrole eksportu w odniesieniu do technologii “podwójnego zastosowania” będą bardzo destrukcyjne dla wielu korporacji

Presja gospodarcza USA w stosunku do Chin będzie również znacznie wykraczać poza taryfy. Amerykańskie firmy technologiczne będą musiały zmierzyć się z większym nadzorem regulacyjnym, ponieważ Stany Zjednoczone próbują ograniczyć chiński dostęp do technologii podwójnego zastosowania i sprawdzają łańcuch dostaw w USA i Chinach pod kątem słabości bezpieczeństwa narodowego. Potencjalne kontrole eksportu w odniesieniu do technologii “podwójnego zastosowania”, od wysokowydajnych chipów po ogólne badania nad sztuczną inteligencją, będą wysoce destrukcyjne dla wielu korporacji. Stany Zjednoczone już budują bariery dla chińskich inwestycji i badań w strategicznych sektorach. Jednocześnie będą również mocno lobbować w innych krajach, w szczególności Japonii, Kanadzie, krajach europejskich, Australii, Nowej Zelandii, Korei Południowej i Tajwanie, w celu ograniczenia ich relacji z głównymi chińskimi firmami technologicznymi, takimi jak Huawei czy ZTE, które zostaną określone jako kluczowe zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego tych państw.

Komentarz

Powstanie osi Chiny-Rosja jako przeciwwagi dla Stanów Zjednoczonych będzie generowało dla Białego Domu konieczność wzmocnienia relacji z tradycyjnymi sojusznikami i pozyskiwania nowych. Dotychczasowe działania amerykańskiej administracji i nowy, jednostronny kurs nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Nie bez znaczenia będzie też pozycja Prezydenta Trumpa, który napotyka liczne weta ze strony Kongresu. Życie nie znosi próżni i wprowadzony chaos może skutkować nowym porządkiem. Dla nas najważniejsze są kwestie bezpieczeństwa, tym bardziej, że Rosja ma również niejeden “Tajwan” i to znacznie bliżej naszej granicy.

Zobacz również

PO TESTACH W USA – REKOMENDACJA DLA JFSS JAŚMIN

System Wymiany Danych dla Połączonego Wsparcia Ogniowego tzw.